"Südzentrale", Wilhelmshaven
"Südzentrale", Wilhelmshaven

Die Südzentrale in Wilhelmshaven war eines der bedeutendsten Industriedenkmäler Norddeutschlands. Das ehemalige Kraftwerk verband technische Innovation mit anspruchsvoller Architektur und prägte über ein Jahrhundert das Stadtbild an der Jade. Obwohl das Gebäude unter Denkmalschutz stand, wurde es 2015/2016 nach jahrzehntelangem Verfall abgerissen.

Bau und Entstehung (1908–1911)

Mit dem rasanten Ausbau der Kaiserlichen Marinewerft stieg Anfang des 20. Jahrhunderts der Strombedarf erheblich an. Das ältere Kraftwerk der Werft – die Nordzentrale – genügte den Anforderungen nicht mehr.

Deshalb entschied sich die Marine für den Bau eines neuen Großkraftwerks unmittelbar an der Kaiser-Wilhelm-Brücke. Der Marinebaumeister Fritz Rieckert entwarf die Südzentrale ab Ende 1908. Der erste Bauabschnitt wurde 1911 fertiggestellt. Die Anlage umfasste:

  • eine große Maschinenhalle,
  • ein Kesselhaus,
  • Verwaltungsgebäude,
  • Schaltanlage,
  • Kohlebunker,
  • Gleisanschluss zur Kohleanlieferung,
  • einen über 70 Meter hohen Schornstein.

Die Lage war bewusst gewählt: Eisenbahnanschluss, Hafen und ausreichend Kühlwasser standen unmittelbar zur Verfügung. (Wikipedia)

Ein außergewöhnliches Industriedenkmal

Obwohl die Südzentrale ein reines Zweckbauwerk war, legte Rieckert großen Wert auf ihre Gestaltung. Besonders auffällig waren:

  • die Jugendstilfassade der Maschinenhalle,
  • der geschwungene Giebel,
  • die großen Fensterflächen,
  • die filigrane Stahlkonstruktion,
  • die ursprünglich hellblau gestrichenen Fenster und elfenbeinfarbenen Stahlträger.

Dadurch wirkte das Kraftwerk eher wie ein repräsentatives öffentliches Gebäude als wie eine Industrieanlage. Zusammen mit der benachbarten Kaiser-Wilhelm-Brücke bildete die Südzentrale eines der markantesten Bauensembles Wilhelmshavens. (gegenwind-whv.de)

Ausbau zum leistungsstärksten Kraftwerk seiner Zeit

Der Strombedarf der Marine wuchs kontinuierlich. Deshalb wurde die Anlage mehrfach erweitert:

  • 1914/1915: Verlängerung von Maschinen- und Kesselhaus, zusätzliche Kessel und eine 4.000-PS-Dampfturbine.
  • 1920: weitere Erweiterung auf rund 11.250 kW (15.000 PS).

Damit galt die Südzentrale zeitweise als das leistungsstärkste Kraftwerk Deutschlands. 1925/26 ergänzten sechs ausgemusterte U-Boot-Dieselmotoren die Stromerzeugung. (Wikipedia)

Zweiter Weltkrieg

Erstaunlicherweise überstand die Südzentrale die zahlreichen Luftangriffe auf Wilhelmshaven nahezu unbeschadet. Während des Krieges wurden allerdings Veränderungen vorgenommen:

  • Entfernung der Oberlichter zur Tarnung,
  • Ersatz der Ziegeldächer durch dunkle Dachpappe,
  • Einrichtung eines Flakstandes auf dem Verwaltungsgebäude.

Nach Kriegsende entfiel der enorme Energiebedarf der Marinewerft. (buerger-whv.de)

Nachkriegszeit

1947 übernahm die Nordwestdeutsche Kraftwerke AG den Betrieb. Das Kraftwerk wurde modernisiert:

  • großer Kesselhausanbau,
  • Leistung rund 14,5 MW,
  • Versorgung weiter Teile Wilhelmshavens mit Strom.

Ab Ende der 1950er Jahre wurde die Feuerung von Kohle auf schweres Heizöl umgestellt. Zusätzlich versorgte die Südzentrale ab 1963 das neu entstandene Marinearsenal mit Dampf. Der große Nachkriegsanbau wurde 1971 wieder entfernt, nachdem moderne Kessel im historischen Kesselhaus installiert worden waren. (Wikipedia)

Denkmalschutz und Stilllegung

1987 wurde die Südzentrale wegen ihrer außergewöhnlichen industrie- und architekturgeschichtlichen Bedeutung unter Denkmalschutz gestellt. Als 1993 die Pachtverträge ausliefen, wurde das Kraftwerk endgültig stillgelegt. Die technischen Einrichtungen wurden entfernt, und der Bund verkaufte das Gebäude an private Investoren. (Wikipedia)

Verfall

In den folgenden Jahren entwickelte sich die Südzentrale zu einem der bekanntesten "Lost Places" Deutschlands.

Das Gebäude litt unter jahrelangem Leerstand, Vandalismus, Graffiti, Bränden, eindringendem Wasser und natürlich fehlender Instandhaltung.

Mehrere Investoren wechselten, doch keine der zahlreichen Nutzungsideen – darunter Museum, Kulturzentrum, Veranstaltungsort, Büros oder Wohngebäude – wurde verwirklicht. Bürgerinitiativen und der Verein zum Erhalt der Südzentrale kämpften jahrelang für den Erhalt des Bauwerks und sammelten tausende Unterstützer. (Wikipedia)

Abriss

Die Eigentümer argumentierten, dass eine Sanierung wirtschaftlich nicht mehr zumutbar sei. Schätzungen gingen zuletzt von Investitionen im zweistelligen Millionenbereich aus. Nach langen juristischen und politischen Auseinandersetzungen begann im August 2015 der Abriss der Hauptgebäude, im April 2016 folgte der Abriss des letzten erhaltenen Teils des Kesselhauses. Der Abriss löste bundesweit Kritik von Denkmalpflegern, Architekten und Industriekultur-Vereinen aus. (Wikipedia)

Erinnerung

2020 wurde in der Nähe des ehemaligen Standorts ein Denkmal aus Originalteilen der Südzentrale errichtet. Es erinnert an eines der wichtigsten Industrie- und Architekturdenkmäler Wilhelmshavens. (Wikipedia

Die Südzentrale war weit mehr als ein Kraftwerk. Sie galt als:

  • eines der bedeutendsten Jugendstil-Industriebauwerke Deutschlands,
  • technisches Zentrum der Kaiserlichen Marinewerft,
  • Symbol der industriellen Entwicklung Wilhelmshavens,
  • herausragendes Beispiel dafür, wie sich Funktionalität und anspruchsvolle Architektur verbinden lassen.

Viele Fachleute betrachten ihren Verlust bis heute als einen der schwerwiegendsten Verluste der niedersächsischen Industriekultur des 21. Jahrhunderts. (industrie-kultur.org)

Die Galerie (Bild 1-50):

Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven


Die Galerie (Bild 51-100):

Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven


Die Galerie (Bild 101-150):

Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven


Die Galerie (Bild 151-202):

Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven
Südzentrale, Wilhelmshaven

  • Verfasser/in: Geschichtliche Zusammenfassung mit ChatGPT erstellt und von uns manuell geprüft /überarbeitet.